Verhuur van verenigingsgebouw/kantine: ja of nee

 

Het is de verantwoordelijkheid van de vereniging om consciëntieus na te gaan of er bepalingen en beperkingen zijn die de verhuur van het verenigingsgebouw voor bijeenkomsten van persoonlijke aard niet mogelijk maken of ernstige nadelige gevolgen kunnen hebben. Zoals:

 

De horecavergunning

Kantines waar alcohol geschonken wordt, moeten volgens de Drank en Horecawet over een horecavergunning beschikken. Die wordt afgegeven door de gemeente.

De horecavergunning is een vergunning op maat. De gemeente bepaalt de voorwaarden waaronder de kantine gerund mag worden. Die voorwaarden verschillen per gemeente en ook binnen de gemeente zelf kunnen ze per kantine verschillen. De praktijk is dat de gemeente voorschriften en/of beperkingen aan de vergunning van een (volkstuin)vereniging stelt. Dit volgt uit de Drank en Horecawet. De beperkingen hebben betrekking op een verbod op het houden van feesten, bruiloften en partijen van persoonlijke aard; het reclame maken voor deze bijeenkomsten en op de tijden waarop drank mag worden verstrekt.

 

De gedachte hierachter is om oneerlijke concurrentie (para-commercialisme) te voorkomen.

De beperkingen staan vermeld op de horecavergunning. Indien in de vergunning een verbod op het houden van bijeenkomsten van persoonlijke aard staat vermeld, is het niet toegestaan om het verenigingsgebouw te verhuren dan wel gratis ter beschikking te stellen aan derden. Dit verbod geldt dan ook voor de verhuur of ter beschikking stelling aan leden! Alle feestelijke bijeenkomsten waarbij alcohol geschonken wordt en die niet direct verband houden met de activiteiten van de vereniging, moeten als persoonlijke bijeenkomsten worden beschouwd, aldus een uitspraak van de Raad van State.

 

APV en bestemmingsplan

Verhuur ten behoeve van feesten en partijen kan daarnaast ook in strijd zijn met regelgeving van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), bijvoorbeeld ten aanzien van een overtreding van de openingstijden. Bovendien kan de verhuur in strijd zijn met de bestemmingsplanvoorschriften, als er feesten en partijen gehouden worden in de kantine terwijl die geen horecabestemming heeft; dat is het geval als de horecavergunning beperkende voorwaarden kent. Mede omdat in beide voorbeelden overlast door omwonenden ervaren kan worden, staan hier fikse boetes dan wel dwangsommen op die kunnen oplopen tot vele duizenden euro’s.

 

Het huurcontract

Verbod op het verhuren dan wel ter beschikking stellen ten behoeve van bijeenkomsten van persoonlijke aard kunnen tenslotte ook voortvloeien uit de huurovereenkomst tussen de vereniging en verhuurder of op mogelijk andere bestuurlijke afspraken tussen gemeente en vereniging.

 

De fiscus

 

Verhuur van het verenigingsgebouw kan bovendien ook nog tot gevolg hebben dat dit door de belastingdienst als een commerciële activiteit wordt opgevat, namelijk niet automatisch volgend uit de statutaire doelstellingen van de vereniging en daarmee verenigingsvreemd: waardoor de vereniging vennootschapsbelasting moet betalen en BTW-plichtig wordt met kostprijsverhogende gevolgen voor alle diensten en producten (zie ook Kantineregeling).

Kantineregeling volgens de belastingdienst

 

KantineregelingDe Belastingdienst hanteert de zogenoemde “kantineregeling”. Als een vereniging aan de voorwaarden van deze kantineregeling voldoet, hoeft over de omzet van de kantine geen BTW te worden afgedragen.

 

U kunt de kantineregeling toepassen als u aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • De totale ontvangsten van uw kantine inclusief btw zijn niet hoger dan € 68.067 per jaar (gegevens 2019). Hieronder valt de omzet uit bijvoorbeeld eten, drinken, rookwaren en speelautomaten. Let op: het gaat om omzet en niet om winst.
  • Verder dat in de kantine alleen activiteiten plaatsvinden die normale nevenactiviteiten van de organisatie zijn. Evenementen in de persoonlijke sfeer, zoals bruiloften, jubileums en andere feesten, gelden niet als een normale nevenactiviteit en vallen dus niet onder de kantineregeling.
  • De kantine mag niet aan individuele tuinleden worden verhuurd of in gebruik gegeven.
  • De ontvangsten van de kantine komen ten goede aan de vereniging.
  • De btw over kosten en inkoop voor de kantine-ontvangsten trekt u niet af als voorbelasting.

 

De vereniging moet aan alle hiervoor genoemde voorwaarden voldoen.

 

Extra informatie kunt u vinden op de website van de Belastingdienst.

Drank en horecawet

 

De Drank en Horecawet (DHW) geldt voor alle instellingen die alcoholische dranken schenken – dus ook voor tuinverenigingen. Verenigingsgebouwen waar alcohol geschonken wordt, moeten volgens de DHW over een horecavergunning beschikken. Die wordt afgegeven door de gemeente.

 

De DHW vermeldt dat gemeenten in een verordening maatregelen moeten nemen om oneerlijke mededinging van para-commerciële instellingen – zoals tuinverenigingen – ten aanzien van reguliere horeca te voorkomen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft hiervoor een model verordening opgesteld die gemeenten kunnen gebruiken. Onderdeel hiervan is het artikel over schenktijden.

 

Belangrijk om te weten

  • Tuinverenigingen behoeven, mits zij beschikken over een bestuursreglement alcohol (met wettelijke voorschriften en huisregels waaronder de schenktijden staan vermeld) dat ook door de gemeente is goedgekeurd, niet te voldoen aan de aanwezigheidsplicht van een leidinggevende. Een leidinggevende is een (bestuurs)lid van de vereniging in het bezit van het Diploma Sociale Hygiëne. Er dienen ten minste twee leidinggevenden op de vergunning vermeld te staan. Bij wisseling van leidinggevenden hoeft er niet een nieuwe vergunning aangevraagd te worden. Nieuwe leidinggevenden kunnen op een aanhangsel vermeld worden.

  • Bij het AVVN is een Modelbestuursreglement “Alcohol en de tuinvereniging” beschikbaar. Alleen indien conform de statuten het bestuur vaststellingsbevoegdheid heeft kan deze het reglement vaststellen, anders dient de Algemene Vergadering zich hier over uit te spreken.

  • De aanwezigheidsplicht van leidinggevenden vervalt alleen indien hun taak overgenomen wordt door barvrijwilligers. Deze moeten wel een instructie Verantwoord Alcohol Schenken (IVA) met goed resultaat hebben afgesloten en over een certificaat dienaangaande beschikken.

 

Het AVVN heeft met de Nederlandse Organisatie Vrijwilligerswerk de afspraak kunnen maken dat barvrijwilligers van de bij ons aangesloten verenigingen en bonden gratis de online instructie kunnen doen op de Vrijwilligerswerk Academie. Met een op deze site te verkrijgen gebruikersnaam en wachtwoord schrijft men zich in, men registreert naam, naam vereniging en koepelorganisatie AVVN en kan zich vervolgens inlezen in de voor de instructie belangrijke achtergrondinformatie. Vervolgens kan men de test doen en bij goed resultaat ontvangt men via e-mail een certificaat. Dit certificaat is persoonsgebonden. Een afschrift moet in het verenigingsgebouw aanwezig zijn, dan wel er moet daar een lijst beschikbaar zijn van de gegevens van alle barvrijwilligers.

Hygiëneregels bij voedselbereiding

 

Sommige van onze verenigingen hebben in het verenigingsgebouw een kantine, waarvoor verschillende verplichtingen gelden als een Horecavergunning en een Diploma Sociale Hygiëne voor de beheerder(s). Afhankelijk of in de kantine ook voedsel bereid en verkocht wordt, is het vanuit de warenwet verplicht om te werken volgens het stappenplan van de HACCP (Hazard Analysis Critical Control Points). Daarbij gaat het om het onderkennen van de kritische fasen in de voedselbereiding en de risico’s daarbij te minimaliseren. Het doel is: het bevorderen van de veiligheid en gezondheid van leden, vrijwilligers en gasten door met name het voorkomen van voedselvergiftiging.

 

Wat is er voor welke kantine(functie) verplicht?

  1. Wanneer alleen voorverpakte levensmiddelen verstrekt worden en geen voedsel bereid wordt, zijn er geen verplichtingen om te werken volgens de HACCP.

  2. Wanneer incidenteel, bij een speciale gelegenheid, voedsel bereid en verstrekt wordt, kan de checklist Voedselveiligheid voor Vrijwilligersorganisaties en de bijbehorende houdbaarheidstabel gevolgd worden. Op de website van NOV staat de laatste bijgewerkte versie.

  3. Wanneer structureel voedsel bereid wordt, dienen vrijwilligersorganisaties -ook volkstuinverenigingen- te werken volgens de laatste versie (vanaf 2016) van de Hygiënecode voor de Horeca. Onder structureel wordt verstaan: met regelmaat, ook als dat slechts een keer per week, of per maand is. Dit geldt ook wanneer men alleen maar broodjes smeert en belegt en ook voor overige etenswaren met een snelle bereidingstijd en korte doorgifte zoals tosti, hamburger, gebakken ei of snacks uit de frituur. De Hygiënecode voor de Horeca is een handboek dat moet worden aangeschaft.

Al naar gelang wat van toepassing is moet de Checklist Voedselveiligheid dan wel de Hygiënecode uitgeprint in de kantine aanwezig zijn en voor de uitvoerende vrijwilligers op elk tijdstip toegankelijk zijn. De documenten omvatten werkinstructies voor de dagelijkse praktijk en de medewerkers moeten er daarom altijd kennis van kunnen nemen. De Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) controleert en kan bestuurlijke boetes opleggen als er geen checklist of hygiënecode aanwezig is of bij overtredingen van de hygiënische voorschriften.

 

De Hygiënecode voor de Horeca

U voldoet aan de wettelijke voorschriften voor voedselveiligheid als u de Hygiënecode 2016 in de kantine heeft en de daarin gemelde werkinstructies in de praktijk toepast. De Hygiënecode is verkrijgbaar bij Koninklijke Horeca Nederland en kost € 109,--.

Een cursus volgen of diploma behalen is niet verplicht. Het is wél verplicht dat de kantinevrijwilligers op de hoogte zijn van de inhoud van de Hygiënecode en dat zij een instructie hebben gehad hoe veilig voedsel te bereiden. De NVWA controleert hier ook op bij een inspectie. De instructie kan het bestuur/kantinebeheerder zelf geven aan de hand van werkinstructies uit de Hygiënecode.

Er zijn ook organisaties die trainingen hierover aanbieden. Voorbeelden zijn Koninklijke Horeca Nederland Bedrijfsadvies, sociale-hygiëne.nl en Bureau de Wit. Via internet kunt u meer aanbieders vinden. In zijn algemeenheid kan wel gesteld worden dat dergelijke trainingen bedoeld zijn voor professionals.  

Zoals gezegd is een training niet verplicht, maar mogelijk is een tussenvorm interessant in de vorm van een e-learning module, als u vindt dat de vrijwilligers toch een vorm van –externe- training en diploma kunnen gebruiken. Op dit ogenblik biedt alleen Bureau de Wit die aan op de website TRAININGSCODE. De kosten voor deelname zijn € 15,-- ex btw per persoon.

Regels over allergenenvermelding voedingsmiddelen 

 

Vanaf 2003 staat op etiketten van voedselwaren vermeld of ze producten bevatten die allergische reacties kunnen oproepen bij consumptie. Vanaf 13 december 2014 is tevens vanwege Europese wetgeving een allergenenvermelding verplicht voor niet-voorverpakte voedingsmiddelen. Voor volkstuinverenigingen met een verenigingsgebouw met horecafunctie betekent dit dat ze voorlichting moeten geven moet over de aanwezigheid van allergenen –dus stoffen die een allergische reactie kunnen veroorzaken- in het voedsel dat ze in de kantine bereiden, zoals broodjes en slaatjes.

 

Het betreft de volgende 14 allergenen:

  • Glutenbevattende granen (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt en kamut)
  • Schaaldieren
  • Eieren
  • Vis
  • Pinda
  • Soja
  • Melk (inclusief lactose)
  • Noten (amandelen, hazelnoten, walnoten, cashewnoten, pecannoten, paranoten, pistachenoten en macadamianoten)
  • Selderij
  • Mosterd
  • Sesamzaad
  • Zwaveldioxide en sulfiet
  • Lupine
  • Weekdieren

Deze wet gaat overigens niet over allergenen die per ongeluk door kruisbestuiving via lepels of snijplanken in een gerecht zijn gekomen. Uiteraard is dit wel van belang voor de allergische gast.

 

Hoe werkt het in de praktijk?

U kunt de klanten schriftelijk/elektronisch of mondeling informeren over de aanwezigheid van allergenen in het voedsel dat u verkoopt. De schriftelijke variant evenwel is nodeloos ingewikkeld en uitgebreid voor de volkstuinhoreca, zodat wij u aanraden van de mondelinge variant gebruik te maken. Hoe doet u dat?

  • Op de menukaart en op een display op de balie/bar/toonbank (indien aanwezig) geeft u de mededeling: “Heeft u een allergie? Meld het ons!”

  • Vervolgens informeert u degene die zich meldt welke ingrediënten u gebruikt in de gewenste consumptie. Informatie over die ingrediënten staat op de etiketten of productspecificaties. De klant wordt zo voor aankoop voorgelicht of de consumptie al dan niet schadelijk is.

  • Het is dus noodzakelijk dat voor iedere horecavrijwilliger het duidelijk moet zijn waar de allergeneninformatie (de lijst van de 14 allergenen als wel de productspecificaties van de ingrediënten) te vinden is.

 

Let op: Uitzondering!

Is bovenstaande voorlichting niet voor u uitvoerbaar, dan kunt u volstaan aan de gasten het volgende (wederom op menukaart en op een display) mee te delen: “Het is niet uitgesloten dat onze gerechten allergenen bevatten”. Het is belangrijk dat u deze formulering hanteert. U hoeft dan verder geen mondelinge informatie meer over de ingrediënten te verstrekken.

 

Wettelijk verplicht

Het betreft hier een wettelijke regeling waarvan de naleving gecontroleerd wordt door de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit. Overtreding kan een boete betekenen van meer dan € 1.000,--. Vanzelfsprekend adviseren wij dat u de allergenendeclaratie volgens de mondelinge variant dan wel volgens de uitzonderingsvariant naleeft, al was het maar om eventuele aansprakelijkheidsclaims te voorkomen. Het bestuur is vanuit de zorgplicht voor leden –en gasten- verantwoordelijk voor hun veiligheid en gezondheid.

Aanslag voor een muzieklicentie. Wat nu? 

 

Buma-Stemra en Sena zijn stichtingen die door de overheid zijn aangewezen voor het incasseren van vergoedingen voor de openbaarmaking van muziekwerken. Openbaarmaking wil zeggen: het ten gehore brengen buiten de huiselijke kring. Voor alle duidelijkheid: Tuinverenigingen vallen buiten de huiselijke kring. SENA werkt volgens het principe van de wet op de naburige rechten. De vergoeding gaat naar de makers van de muziek: de uitvoerend musicus en de platenproducent. Buma-Stemra komt op voor de vergoeding van de componist en de tekstdichter.

 

Als uw vereniging muziekgebruiker is kunt u een aanslag voor een muzieklicentie verwachten van SCAN (Service Centrum Auteurs- en Naburige Rechten) die zorgt voor de administratieve afhandeling van Buma-Stemra en Sena. Wie uit eigen beweging een muzieklicentie aanvraagt, ontvangt 33% korting. Aanvragen kan via de website Mijn Licentie.

 

Controleer de factuur

Ontvangt u een aanslag voor een muzieklicentie, dan is het uw verantwoordelijkheid om die te controleren op juistheid. De hoogte van de aanslag wordt ten eerste bepaald door de gebruikscategorie waarin uw vereniging is ondergebracht. De tarieven voor gebruikscategorieën staan op de website van Buma Stemra. De tarieven voor gebruikscategorieën van Sena staan in de brochure van SENA. Binnen de gebruikscategorieën is vaak een onderverdeling in de tariefstelling. Controleer deze ook op juistheid.

 

Gebruikscategorieën
Bij Buma-Stemra kunt u bijvoorbeeld aangeslagen worden voor de gebruikscategorie Horeca. De hoogte van het tarief hangt dan af van de oppervlakte van het gebouw waar de muziek ten gehore wordt gebracht. U kunt ook aangeslagen worden voor de gebruikscategorie Welzijn. Ook daarin hangt de hoogte van het tarief hangt af van de oppervlakte én bovendien in welke subcategorie men u aanslaat.

Sena hanteert andere gebruikscategorieën. U kunt bijvoorbeeld aangeslagen worden als Kantine, of als een cultureel/maatschappelijk/sociale instelling. Ook hier geldt: hoe meer oppervlakte, hoe hoger de aanslag is.

 

Dus: Controleer of u het eens bent met de gebruikscategorie, de eventuele subcategorie en of de oppervlakte klopt.

 

Specifiek bezwaar maken

Tuinverenigingen willen nog wel eens door Buma aangeslagen worden voor de categorie Horeca. Dit is echter een beduidend duurdere gebruikscategorie dan Welzijn (en dan met name subcategorie B) die voor onder meer clubhuizen geldt. Wij adviseren u dan gemotiveerd bezwaar te maken. Ook als Sena u aanslaat voor Achtergrondmuziek Horeca adviseren wij u bezwaar te maken en te verzoeken aangeslagen te worden als een clubhuis. Maak duidelijk dat u geen commerciële belangen heeft.

 

Algemeen bezwaar maken
Het staat u als uiterste mogelijkheid ook vrij om algemeen bezwaar aan te tekenen tegen de aanslag. Mogelijk is dit succesvol voor verenigingen die al een relatief lage aanslag krijgen. Geef dan aan dat u een vrijwilligersorganisatie bent, hoe gering het muziekgebruik is (aantal uren per week en per jaar), en hoeveel of hoe weinig mensen de muziek bereikt. U kunt ook aangeven dat, indien uw bezwaar niet gehonoreerd wordt, u de muziekspeler(s) verwijdert opdat u in de toekomst alsnog geen vergoeding meer verschuldigd bent.

 

Stoppen met muziekgebruik

Gemotiveerd bezwaar maken kan bij SCAN en bij voorkeur via e-mail. Vermeld in ieder geval uw klantnummer en factuurnummer.
 

Tenslotte: Meld ook per e-mail als u geen muziek meer ten gehore brengt.